ترجمه : خاصيت قطع طريقى و قطع موضوعى 1 - از جمله خواص قطعى كه راه است به‌سوى رسيدن به واقع جانشينى امارات شرعيه و برخى از اصول عمليه به جاى آن ( قطع ) است . به‌خلاف قطعى كه در حكم به عنوان موضوع اخذ شده است زيراكه اين قسم از قطع تابع دليلى است كه آن حكم را جعل نموده است . لذا اگر معلوم شود كه اعتبار قطع در موضوع به نحو طريقيت لحاظ شده است امارات و بعضى اصول عمليه جانشين آن مىشوند . و اگر از دليل يا قرينهء خارجيه به دست آيد كه صفت قطع در موضوع از آن جهت كه ، صفتى خاص است و قائم به شخص ( آنچه از كمالات نفسانى است ) چيزى غير از خودش جانشين نمىشود . همان‌طور كه اگر فرض كنيم كه شارع مقدس صفت قطع را بر همين وجه ( وصفى ) در موضوع وجوب حفظ عدد ركعات ( نماز ) صبح و مغرب و دو ركعت اول و دوم از نمازهاى چهار ركعتى اعتبار نموده است ، ظنّ به يكى از دو طرف احتمال و يا اصالة عدم زايد ( در صورت شك در زيادى تعداد ركعات ) قائم مقام قطع نمىشود مگر به سبب دليل خاص خارجى ديگرى غير از ادله حجيّت مطلق ظنّ در نماز يا حجيّت اصالة عدم الاكثر ، كه مىتوان در خصوص مورد بحث ، ظن يا اصلى مزبور را به‌جاى قطع حجّت قرار داد . 2 - و از همين قبيل است عدم جواز شهادت دادن درحالىكه استناد شاهد به بيّنه يا ( يد ) باشد بنا بر قول برخى فقها اگرچه اعتماد شاهد ، در عمل خودش به آن شهادت جايز است به اجماع فقها ، زيرا علم به مورد شهادت در مقام عمل شخص به آن ، به نحو طريقيت اعتبار شده است به‌خلاف مقام اداء شهادت ، مگر از خارج و به كمك دليلى جداگانه ثابت شود كه در مقام عمل به طرق و امارات شرعيه‌اى كه مىتوان اعتماد كرد ، عينا در مقام شهادت هم جايز است كه به آنها استناد نمود و ملاك اداء شهادت قرار داد ، چنانچه اين معنا از روايت حفص كه در جواز استناد به يد وارده شده ، استفاده مىشود . از آنچه گفتيم روشن مىشود كه اگر شخصى چنين نذر كند كه مادام كه به حيات فرزندش يقين دارد روزانه يك درهم صدقه دهد ، اين صدقه هنگام شك در حيات فرزندش واجب نيست به خاطر استصحاب حيات ( زيرا موضوع وجوب صدقه ، يقين به حيات ، آن‌هم به نحو موضوعى محض مىباشد ) و لذا استصحاب قائم مقام آن نمىشود به‌خلاف صورتى كه نذر را به نفس حيوة معلق كنند ( يعنى ، بگويد : مادامىكه فرزندم زنده باشد روزى يك درهم صدقه مىدهم ) كه در اين فرض در صورت شك بر حيات فرزندش به مقتضاى استصحاب ( به خاطر